T.C Cumhurbaşkanları

Cemal Gürsel

4. Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel Kimdir? Hayatı Siyasi Yaşamı

Cemal Gürsel… 10 Haziran 1895 yılında Erzurum Hınıs’ta doğdu. Babası Abidin Beydir. Annesi Zekiye hanımdır.

Cemal Gürsel okul e Askeri Yılları

Cemal Gürsel’in babası Abidin Bey asker olduğu için eğitim hayatı boyunca farklı şehirlerde bulunmuştur. İlk öğretime Ordu’da başladı. Orta öğretimine Erzincan’da devam edip mezun oldu. Ardından İstanbul Kuleli Askerî Lisesine giderek askeri öğrenci olmuştur. Ancak 1. Dünya savaşının başlamasının ardından son sınıfa kadar okuyabilmiştir. 1. Dünya savaşında, 4. Kolorduda subay olarak görev almıştır.

1915-1917 yılları arasında Çanakkale savaşına topçu subay olarak katıldı. Filistin ve Suriye cephelerinin yanı sıra kurtuluş savaşı yıllarında batı cephesinde bulunmuştur. Cemal Gürsel’e 1922 yılında yüzbaşı rütbesi verildi. Sonrasında 1 yıl boyunca Harp okulunda eğitim gördü. 1 Ekim 1926 yılında Harp Akademisine girdi. 1 Eylül 1929 yılında Harp akademisinden kurmay subay olarak mezun oldu. 30 Ağustos 1931 yılında Binbaşılığa terfi etti.

30 Ağustos 1946 yılında Tuğgeneral oldu. 15’inci Tümen Komutanlığına atandı. 30 Ağustos 1948 yılında Tümgeneralliğe yükseldi. 28 Haziran 1950 yılında 12’nci Tümen komutanlığına atandı. 18’inci Kolordu Komutanlığı vekili iken 30 Ağustos 1953 yılında İzmir 2’nci Yurtiçi Bölge Komutanlığı olarak görev yeri değiştirildi. 30 Ağustos 1957 yılında Orgeneralliğe yükselerek 3’üncü Ordu Komutanlığına getirildi. 21 Ağustos 1958 yılında ise Kara Kuvvetleri Komutanı oldu.

Cemal Gürsel Siyasi Yaşamı

1960 yılında albay ve daha alt kademedeki subaylarca yapılan askeri müdahalenin hemen ardından Milli Birlik Komitesi’nin başına geçmiştir. 28 Mayıs 1960 yılında Devlet Başkanlığının yanı sıra Hükümet Başkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanlığı ve Millî Savunma Bakanlığı görevlerini de üstlenerek Hükümeti kurma görevini üstlenmiştir.

1961 Anayasasının hazırlanmasında ve yürürlüğe girmesi konusunda çok fazla emek vermiştir. 10 Ekim 1961 yılında yapılan seçimlerin ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, 21 Ekim 1961 yılında Türkiye Cumhuriyeti’nin dördüncü cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir. Sonrasında göreve başlayan Cemal Gürsel görevde bulunduğu sürede kendisine yapılan suikasttan yaralı olarak kurtulmuştur. Cemal Gürsel Cumhurbaşkanlığı görevini 1966 yılına kadar sürdürmüştür.

Türkeş ve diğer 13 Milli Birlik Komitesi üyesi ile birlikte yurtdışına görevli olarak gitti. Cemal Gürsel Milli Birlik Komitesi başkanıyken Erzurum Radyosu’nun kurulmasına önayak olmuştur. General Ragıp Gümüşpala’ya emekli olduktan sonra Demokrat Partililerin büyük çoğunluğunu oluşturduğu Adalet Partisini kurma görevini verdi.

Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanlığı döneminde ilk kez planlı ekonomi kararı alınarak uygulandı. Bu kapsamda Devlet Planlama Teşkilatı ve Devlet İstatistik Enstitüsü kuruldu. Sendikaların kurulması ve grev, lokavt, toplu sözleşme gibi yasaların çıkarılması yine Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanlığı döneminde olmuştur. Milli İstihbarat (MİT)’nın, Milli Güvenlik Kurulu’nun, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın, Basın Yayın Yüksek Okulu’nun kuruluşları yine Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanlığı döneminde gerçekleşti.

Güneydoğu Anadolu’nun kalkınma ve geliştirme planları (GAP), Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT)’nun başlangıcı, İlk Devlet Araştırma Kütüphanesi’nin kuruluşu, Türkiye Bilimsel Teknik Araştırma Kurumu (TUBİTAK)’nun kurulması, Türkiye’de ilk kez bilgisayarın kullanılması gibi birçok ilk Cemal Gürsel’in Cumhurbaşkanlığı döneminde olmuştur. Seri üretim hedeflenerek başlanan ilk yerli üretim otomobil “Devrim”in tasarımı ve başlatılması için ilk girişimler Cemal Gürsel tarafından yapılmıştır. Daha birçok ilk Cemal Gürsel’in Türkiye Cumhuriyeti’ne olan katkılarıdır.

Cemal Gürsel Ölümü

Cemal Gürsel 1966 yılında baş gösteren hastalığının sürmesi tedavi için yurtdışına gitmesi tedaviye rağmen ağırlaşarak komaya girmesi sonucu, görevini yerine getiremez hale gelmesinden dolayı, Anayasa uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 28 Mart 1966 yılında Cumhurbaşkanlığı görevi sona erdirildi. 14 Eylül 1966 yılında Ankara’da vefat etti. Cemal Gürsel önce Anıtkabir alanı içinde bulunan devrim şehitleri bölümünde toprağa verildi. Daha sonra naaşı devlet mezarlığına kaldırıldı.

Benzer Yazılar

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Close